OCLC's Library 2.0: de Dewey-browser

Behalve Code4Lib, nog een andere tip uit Lorcan Dempsey's blog.
OCLC heeft een prototype ontwikkeld van een OPAC-interface, met een mooi kaal beginscherm. Het biedt zowel library 2.0 features, alsook parametrisch zoeken. Het heeft de naam Dewey-browser gekregen, omdat o.a. tagclouds worden getoond voor de in Amerika nog steeds algemeen gebruikte Dewey-categorieën - maar dan omgezet naar de corresponderende trefwoorden.
Zeker de moeite waard eens te bekijken om ideeën uit op te doen.

Code4Lib

Speciaal voor de techneuten onder ons: er is een nieuw interactief digitaal tijdschrift verschenen onder de veelzeggende titel Code4Lib.
Een paar stukjes uit de "editorial introduction":
This (!) mission of this journal is to cover “the intersection of libraries, technology, and the future.”
.....
Inspired in part by the social dynamics of distributed open source projects, Code4Lib is an informal online social and professional network of library technologists, embodying values of transparency, cooperation, and pragmatic problem solving.
.....
The Code4Lib Journal project aspires to balance a variety of sometimes competing goals. We want to provide quality articles providing useful information and discussion on bringing library technology into the future. We want every article to be a useful intervention into our communities of practice. We value readability over formality, and hope to meet high standards for quality and utility. We’d like articles to have the technical detail for reproducibility, while still being accessible to readers at varying levels of technical expertise.

Benieuwd of het ook voor onze ontwikkelaars nuttige inzichten zal opleveren.

[met dank aan Lorcan Dempsey's blog]

... la SUMMA sapienza e'l PRIMO amore ... (Dante?)

In mijn vorige post noemde ik al de toegenomen belangstelling voor het lokaal indexeren van materiaal, in plaats van het toepassen van metasearch (Federated search).
Nogal wat UKB bibliotheken waren tamelijk gecharmeerd van PRIMO, het product dat ExLibris hiervoor heeft ontwikkeld. Daarin worden lokaal indexeren en Federated search gecombineerd, al houdt men de zoekresultaten van die twee methoden wel strikt gescheiden. Als lokale zoekmachine gebruikt ExLibris de Open Source software Lucene. Toch wordt Primo bij nader inzien door de meeste bibliotheken te duur gevonden. Wat ExLibris om Lucene heen gebouwd heeft, is namelijk bij lange na niet gratis.
Men is dus naarstig op zoek naar iets anders. Bij een paar bibliotheken (Tilburg, Delft) lijkt SUMMA nu hoge ogen te gooien. Dat is een product dat door de State and University Library in Aarhus (Denemarken) is ontwikkeld. De zoekmachine daarin is ook Lucene, maar in dit geval is het hele product als Open Source opgezet. Wat de techniek betreft, lijkt het (uiteraard) nogal op Omega. Wat betreft de inhoud richt Summa zich echter niet specifiek op full-text materiaal zoals Omega doet. Men wil vooral catalogi en van commerciële producenten verkregen bibliografische databases doorzoekbaar maken. Zo heeft men al een overeenkomst met CSA, om hun databases voor CSA-klanten geïntegreerd doorzoekbaar te maken met Summa.
Na een bezoek aan Aarhus, eind september, waren de vertegenwoordigers van eerder genoemde bibliotheken tamelijk enthousiast. Vorige week hoorde ik dat alles toch nog niet zo van een leien dakje loopt als gehoopt was, omdat men nog niet zelf over de broncode kan beschikken en alles nog alleen op de servers in Denemarken schijnt te draaien. Zo lijkt elke oplossing dus weer zijn eigen problemen op te leveren.
Er is voor de collega's (behalve Omega ...) ook nog wel een ander alternatief: VUfind. Ook dat is Open Source, ontwikkeld aan Villanova University (?) in Pennsylvania. Maar dat is wel weer wat verder weg (en die naam klinkt ook wat obscuur ....).

Innoverend samenwerken binnen UKB?

Het is lang stil geweest op deze plek, ondanks het feit dat er best een en ander te melden viel. Met enige vertraging dus alsnog.

Lang geleden - in juni - had ik al eens iets gemeld uit de UKB werkgroep "Innovatie Digitale Bibliotheek".
In aansluiting daarop valt allereerst te melden dat er alom steeds meer belangstelling is voor het onderhouden van een eigen lokale index (à la Omega) voor op zijn minst een deel van het te doorzoeken materiaal. Weliswaar denken de meeste andere instellingen daarbij nog voornamelijk aan bibliotheekcatalogi, maar het is toch een duidelijk stap weg van Metalib en "federated search" als dé oplossing voor alle zoekproblemen.
Als basis voor samenwerking en voor verdere ontwikkeling heeft een werkgroepje met vertegenwoordigers uit Groningen, Wageningen, KB en Utrecht, onder leiding van Thomas Place (Tilburg) een algemeen architectuur-plaatje opgesteld. (Het hele rapport waar dit schema uitkomt, vind je hier)

Daarin zijn drie lagen te onderscheiden:

1. een datalaag, waarin geleverde of geharveste (meta)data worden opgeslagen (net zo iets als het metadata repository van Omega)
   
2. een zoeklaag, waarin een zoekmachine indexen bouwt op de gegevens uit de datalaag (zoals dat bij Omega met de Autonomy zoekmachine gebeurt)
   
3. een applicatie- en presentatielaag, die zorgt dat de gebruiker allerlei functionaliteit rondom het zoekproces in zijn browser te zien krijgt, op een manier die relatief makkelijk door de organisatie (en liefst ook nog een beetje door de gebruiker zelf) kan worden geconfigureerd en aangepast.

De samenwerking kan in principe op alle drie niveaus plaats vinden.

• In de datalaag kunnen instellingen samenwerken, door verzameld (geoogst of ingekocht) materiaal op een zelfde manier aan elkaar beschikbaar te stellen, zoals meer algemeen nu al met de institutionele OAI repositories gebeurt.
  
• In de zoeklaag kan de zoekmachine van een instelling gegevens indexeren uit de eigen datalaag en uit die van andere instellingen waarmee dat is afgesproken. Ook kunnen instellingen, als ze dezelfde zoekmachine gebruiken, indexen aan elkaar beschikbaar stellen. En anders kan men andere instellingen gebruik laten maken van de hele lokale zoekinfrastructuur. Ook nu blijken medewerkers van andere bibliotheken al regelmatig van Omega gebruik te maken. In de nieuwe situatie zou men daar dan ook een eigen presentatielaag bovenop moeten kunnen leggen.
  
• In die presentatielaag tenslotte zullen veel organisaties hun eigen identiteit zichtbaar willen maken. Bovendien zullen daarin via webservices, op web-2.0-achtige manier, allerlei extra diensten geïntegreerd kunnen worden. Ook op het gebied van die webservices moet dan samenwerking en uitwisseling mogelijk zijn (wat natuurlijk ook het wezen van "webservices" is).

Het klinkt ambitieus. En voor dergelijke flexibele samenwerking zal ook nog heel wat uitgezocht, afgesproken en verder ontwikkeld moeten worden. Als eerste stap moet maar eens naar die datalaag worden gekeken. Tilburg en Utrecht hebben voorlopig de intentie uitgesproken te kijken hoe daarin samengewerkt kan worden.